3. Ferraty przy Cortinie dla zaawansowanych To ferraty dla osób z dobrą kondycją, które już się wspinały, nie mają obaw przed dużą ekspozycją i szukają trudniejszych wyzwań. Każda z nich jest ciekawa i warta wysiłku. Via ferrata Marino Bianchi trudność C/D czas przejścia 2 godz. 30 min Jeżeli wybieracie się na Sentiero Ivano Dibona, to warto rozważyć przejście jeszcze jednej trasy masywu Cristallo – Ferratę Marino Bianchi, prowadzącą na szczyt Cristallo di Mezzo (3154 m), piękną wycieczkę z fantastycznymi widokami. Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że ferrata jest dosyć mocno eksponowana, a tuż przed szczytem jest krótki fragment o stopniu trudności C/D. Pamiętajcie też, że trasa położona jest wysoko i często nawet latem w wielu miejscach zalega na niej śnieg, konieczne jest więc nieprzemakalne obuwie i duża ostrożność. Przed rokiem 2016, gdy jeszcze kursowała kolejka na Forcellę Staunies, na Ferracie Marino Bianchi często bywał sznureczek turystów, teraz… jest pusto, spokojnie i pięknie 😊 Tę ferratę zaliczamy do jednej z najpiękniejszych w Dolomitach, choć na ocenę może wpływać to, że gdy byliśmy tam ostatnio, był niezwykły poranek, z dolin podnosiła się delikatna mgiełka, a dookoła nas było cicho, spokojnie i magicznie… Aby przejść całą Ferratę Marino Bianchi (2,5 godziny z przełęczy Staunies i z powrotem), a później jeszcze Ivano Dibona, musicie wyruszyć wcześnie rano. Bardzo uważajcie na pogodę, bo nad Cristallo często zalegają chmury. Na przełęczy Satunies umieszczono nawet tablicę z prośbą, aby nie wyruszać na trasę Ferraty Ivano Dibona po godzinie 12. My, aby przejść obie ferraty, z podejściem piargami na Forcellę Staunies, łącznie z robieniem zdjęć i powrotem do schroniska, potrzebowaliśmy kilkunastu godzin. Pogoda musi więc być murowana. Warto rozważyć nocleg w schronisku Son Forca, prowadzonym przez bardzo sympatyczną właścicielkę. Można przyjechać z parkingu do schroniska ostatnim wyciągiem (kursuje w górę do godziny lub podejść do niego z dołu, przenocować, wcześnie rano wyruszyć w góry, przejść obie trasy, a po całej wyprawie wrócić do Rifugio Son Forca na kolację i kolejny nocleg. My tak zrobiliśmy i polecamy to rozwiązanie, bo dzięki temu mieliśmy czas na przejście obu tras, a do tego spędziliśmy dwa piękne wieczory wysoko w górach. Via ferrata Michielli Albino Strobel trudność C czas przejścia 5 godz. Ferrata Strobel to świetna trasa dla osób obytych z ekspozycją i wspinaczką. Prowadzi na szczyt Punta Fiames (2240 m), położony kilka kilometrów na północ od Cortiny d’Ampezzo. Podejście do początku ferraty jest dosyć męczące, ponieważ poprowadzone jest po południowej, mocno nasłonecznionej ścianie. Jednak szybko zapomina się o uciążliwym początku, bo ferrata jest mocno urozmaicona, świetnie wykorzystuje rzeźbę terenu, a sztuczne ułatwienia są tylko tam, gdzie to naprawdę niezbędne, więc wspinaczka jest bardzo ciekawa i przyjemna. Wycieczkę na Punta Fiames Ferratą Strobel można połączyć z przejściem pobliskiej Terza Cengia (Sentiero attrezzato Zumeles), o której pisaliśmy wcześniej. Wówczas wycieczkę trzeba zacząć wczesnym rankiem (co dodatkowo pozwoli uniknąć podchodzenia pod Ferratę Strobel w skwarze), bo całość zajmie około 10 godzin. Via ferrata Ettore Bovero di Col Rosa trudność C/D czas przejścia 5 godz. 30 min Ferrata Ettore Bovero to sąsiadka Ferraty Strobel, położona vis a vis, po drugiej stronie drogi prowadzącej z Cortiny do Dobbiaco. Trasa przebiega po ścianie Col Rosa – niewinnie wyglądającej z daleka górki. Jednak ferrata jest miejscami mocno eksponowana i potrafi wywołać spore emocje u osób nieprzyzwyczajonych do wysokości i przestrzeni. Oprócz liny ubezpieczenia pozbawiona jest sztucznych ułatwień, a odcinki między bolcami są dłuższe, niż to bywa na innych, podobnych do niej drogach. To bardzo ciekawa i urozmaicona, ale miejscami wymagająca trasa. Charakterystycznym jej elementem jest widok na boisko piłkarskie, położone przy głównej drodze, między Col Rosą a Punta Fiames. Z przekąsem mówi się o niej ferrata z widokiem na boisko… ale nie bierzcie tego poważnie, bo rzeczywiście na krótkim odcinku trasy je widać, a generalnie ferrata jest atrakcyjna i warta wysiłku. Via ferrata Lipella trudność C/D czas przejścia 8 godz. 30 min Jedna z najbardziej znanych ferrat na jeden z najbardziej znanych szczytów – Tofanę di Rozes, przepiękny trzytysięcznik (3225 m) przytulony do swoich nieco wyższych sióstr – Tofany di Mezzo (3244 m) i Tofany di Dentro (3238 m). Wszystkie one wydają się tak majestatyczne, ogromne i nieosiągalne, gdy patrzy się na nie z dołu, że trudno uwierzyć, że na każdą z nich można wejść ferratą. Ferrata Lipella zaczyna się tunelem – Galleria del Casteletto, wykutym przez włoskich Alpini w czasie pierwszej wojny światowej. Trasa jest arcyciekawa, świetnie wykorzystuje naturalne ukształtowanie Tofany – półki, ścianki, kuluary. Na ostatnim etapie prowadzi widowiskowym, rozległym skalnym amfiteatrem, przy którego potędze człowiek wydaje się maleńki. Za nim zaczyna się łatwa ścieżka prowadząca na szczyt, a tam już czeka na nas widok jedyny w swoim rodzaju – oszałamiająca panorama na Cortinę i całe południowe Dolomity. Przejście tej trasy to niemal obowiązek każdego miłośnika ferrat. To 3 kolejne ferraty, które prowadzą nas od stóp Tofany di Mezzo na jej szczyt: – Ferrata Giuseppe Olivieri na Punta Anna; trudność C/D; czas przejścia 4 godz. 30 min. – Ferrata Gianni Aglio; trudność D; czas przejścia 1 godz. – Ferrata alla Tofana di Mezzo; trudność ; czas przejścia 1 godz. 30 min. Tofana di Mezzo (3244 m) to najwyższa spośród Tofan, położna na środku masywu między Tofaną di Rozes i Tofaną di Dentro. Jest też piątym pod względem wysokości szczytem Dolomitów, z czego trzy wyższe leżą w masywie Marmolady (Punta Penia 3343 m, Punta Rocca 3309 m, Punta Ombretta 3247 m), a czwarty przewyższający Tofanę di Mezzo to Antelao (3264 m). Na tę najwyższą z Tofan prowadzi przepiękna trasa trzema kolejnymi ferratami: Ferrata Giuseppe Olivieri , Ferrata Gianni Aglio i Ferrata alla Tofana di Mezzo. Przejście ich wymaga dobrej kondycji, techniki, obycia z wysokością i przestrzenią. Zapewnia świetną wspinaczkę zróżnicowanym i atrakcyjnym terenem. Trasa jest długa i przechodzi z jednej ściany Tofany di Mezzo na drugą, dostarczając nam różnorodnych i genialnych widoków na całej trasie. Od strony południowo-zachodniej możemy podziwiać sąsiednią, monumentalną Tofanę di Rozes, a na dalszym planie Marmoladę, Averau, Cinque Torri, Croda di Lago, Civetta, Pelmo, nieco bardziej na wschód Sorapiss, dalej Falorię, a od strony północo-wschodniej – masyw Cristallo… Wrażenia i widoki niezapomniane! Ferrata Giuseppe Olivieri (nie mylić z pobliskim Sentiero attrezzato Giuseppe Olivieri) jest pierwszym odcinkiem wejścia na Tofanę di Mezzo i prowadzi na szczyt Punta Anna (2731 m) w południowym ramieniu Tofany di Mezzo. To piękna, ciekawa, ale trudna i mocno eksponowana ferrata, na której wspinaczka zajmie przeszło dwie godziny. Większość odcinków poprowadzono nasłonecznioną południową granią, miejscami bardzo stromą. Duża liczba chwytów w skale ułatwia wspinaczkę, jednak w kilku miejscach przydadzą się dobre umiejętności albo silne ręce. Po przejściu Ferraty Giuseppe Olivieri możemy podjąć decyzję o zakończeniu wycieczki i skorzystać z jednej z dwóch możliwości powrotu do schroniska lub iść dalej na szczyt Tofany di Mezzo. Kolejny odcinek wejścia na szczyt to Ferrata Gianni Aglio o stopniu trudności D, prowadząca na wierzchołek Torre Gianni Aglio (2980 m). Trasa jest bardzo trudna, miejscami mocno eksponowana, ale również bardzo atrakcyjna i warta przejścia. Wiedzie kuluarami i korytarzami, piękną szeroką granią, wąskimi półkami nad gigantycznymi przepaściami, efektownym trawersem wymagającym sporo siły w rękach, a na koniec wprowadza nas ścieżką po pionowej skale na wierzchołek Torre Gianni Aglio. Ostatni etap wejścia na szczyt to Ferrata alla Tofana di Mezzo, już nie tak trudna jak poprzedniczki, ale też efektowna i miejscami również eksponowana. Widoki zapierają dech w piersi. Niecodzienne są dwa, mijane po drodze wielkie „okna” w skale Tofany, znane ze zdjęć. Świetnie je widać podczas jazdy kolejką linową Frecia nel Cielo z Tofany di Mezzo do Cortiny. Całość to przepiękna, atrakcyjna wycieczka, świetna wspinaczka i imponujące widoki. To jedna z tras, które TRZEBA przejść! Ferrata Sci Club 18 trudność D czas przejścia 4 godz. Ferrata Sci Club 18 to idealna trasa: start kolejką linową z centrum Cortiny d’Ampezzo, świetna, urozmaicona, wymagająca techniki i siły wspinaczka z rewelacyjnym zakończeniem – ląduje się na drewnianym tarasie, z którego krótkim spacerkiem dochodzi się do baru i górnej stacji kolejki, więc wycieczkę kończymy miłym akcentem i zjazdem kolejką na parking 😊. Ale to jedna z trudniejszych ferrat w Dolomitach. Zdecydowanie nie polecamy jej osobom początkującym. Jest wymagająca technicznie, mocno eksponowana i wyczerpująca, bo to przeszło 3 godziny intensywnej i emocjonującej wspinaczki. W zamian zapewnia ciekawą i urozmaiconą trasę. Niecodziennym doświadczeniem jest widok kolejki linowej przejeżdżającej w pobliżu trasy ferraty i ludzi w jej środku przyglądających się wspinaczom. Giro di Sorapiss trudność C czas przejścia 2 dni Giro di Sorapiss (okrążenie, wycieczka wokół Sorapiss) to… zupełnie inna historia, to zupełnie odmienna trasa od wszystkich opisanych powyżej. To przepiękna, niemal samotna, długa i wyczerpująca trasa ferratami i ścieżkami położonymi na wysokości około 2500 m, z genialnymi widokami zmieniającymi się w zależności od etapu wycieczki – począwszy od widoku na dolinę rzeki Boite i Cortinę d’Ampezzo, położonymi prawie 1500 m poniżej naszych stóp, przez zachwycające wąwozy, kuluary i turnie masywu Sorapiss, kończąc na magicznym, lazurowym Lago di Sorapiss. To dwudniowa wycieczka dla tych, którzy chcą na chwilę oderwać się od cywilizacji i tłumów. Warto ją przejść, polecamy ją z całego serca, ale weźcie pod uwagę, że ta trasa to 3500 m przewyższenia i 30 km do przejścia po górach w ciągu 2 dni, więc wycieczka wymaga dobrej kondycji. Na trasie Giro di Sorapiss przejdziecie 3 ferraty: Via ferratę Francesco Berti e Cengia del Banco (najtrudniejsza i najdłuższa z nich), a drugiego dnia Ferratę Alfonso Vandelli i łatwą Sentiero attrezzato Minazio. Jeśli przejdziecie trasę zgodnie z naszymi wskazówkami opisanymi w PRZEWODNIKU, to będziecie spać w Rifugio Vandellim, położonym przy licznie odwiedzanym przez turystów Lago di Sorapiss. Na szczęście, gdy dotrzecie do niego późnym popołudniem pierwszego dnia wycieczki, to będzie tam już cicho i spokojnie, bo tłumy turystów, które przychodzą tu łatwą drogą od strony Passo Tre Croci, będą już w drodze powrotnej do parkingu. Giro di Sorapiss możecie też przejść, startując wcześnie rano z Passo Tre Croci i rozpoczynając rundę wokół Sorapiss przy Rifugio Vandellim; wówczas, po pierwszym dniu wycieczki, możecie spać w schronie Bivacco Slataper, metalowej puszce w tak różowym kolorze, żeby strudzony wędrowiec mógł ją zauważyć z daleka 😉. Spanie tam, na totalnym odludziu, w ciszy i spokoju jest z pewnością ciekawym doświadczeniem, ale wiąże się też z ryzykiem, że gdy tam dotrzecie, to nie będzie już miejsc. Pamiętajcie, że to schron, a nie schronisko, nie ma tam jedzenia i napojów, więc trzeba je mieć w plecaku. W środku są prycze dla 9 osób i koce. Oczywiście, jeżeli nie będzie miejsc, to można stąd zejść do uroczego schroniska San Marco, ale komu chce się schodzić na nocleg 600 m?